Brussels gewest heeft principeakkoord over Sociaal Klimaatplan

Op de ministerraad van de Brusselse regering is op voorstel van Ans Persoons, Brussels staatssecretaris voor Leefmilieu en Klimaat, een principeakkoord bereikt over het Sociaal Klimaatplan. Het ontwerpplan voorziet voor 226,5 miljoen euro aan steunmaatregelen en investeringen. De Brusselse regering wil er hiermee over waken dat de klimaattransitie op een sociaal rechtvaardige manier kan plaatsvinden, met bijzondere aandacht voor kwetsbare gezinnen en micro-ondernemingen. Het Brusselse plan wordt nu ter goedkeuring voorgelegd aan de Europese Commissie.

“Niemand mag achterblijven. Het Brusselse Sociaal Klimaatplan wil daarom bewoners met weinig financiële middelen en kleine ondernemers beschermen. Het is voor veel Brusselaars geen evidentie om hun woning te renoveren en energiezuinig te maken. Toegang tot een goed geïsoleerde en energiezuinige woning mag geen privilège zijn, we moeten er voor zorgen dat ons klimaatbeleid niet alleen ambitieus, maar ook sociaal en rechtvaardig is”, vertelt Ans Persoons, Brussels staatssecretaris voor Leefmilieu en Klimaat.

Gerichte maatregelen voor kwetsbare groepen

Het Brusselse Sociaal Klimaatplan voorziet een reeks maatregelen die focussen op de volgende prioriteiten:

Deze maatregelen moeten bijdragen aan een sociaal rechtvaardige transitie en helpt de meest kwetsbare Brusselaars om te investeren in energie-efficiëntie en schone mobiliteit.

Budget en Europese ondersteuning

Het Sociaal Klimaatplan past binnen het Europese Fit for 55-pakket. Het doel van Fit for 55 ​ is om de broeikasgasemissies in de Europese Unie tegen ten laatste 2030 met minstens 55% te verminderen en de EU op weg te zetten naar klimaatneutraliteit in 2050. Tegelijkertijd kadert het plan ook binnen de invoering van het tweede Europese emissiehandelssysteem (ETS2). Dit Europese instrument wordt gebruikt om grote vervuilers te laten betalen voor hun uitstoot. ETS2 richt zich met zijn ‘koolstoftaks’ op de gebouwen- en transportsector.

Deze koolstoftaks heeft invloed op de prijzen van fossiele brandstoffen en dat voelen de consumenten in hun portefeuille. De inkomsten uit ETS2 vloeien rechtstreeks naar het Europees Sociaal Klimaatfonds. Dit fonds financiert de sociale klimaatplannen van de lidstaten en regio’s, waaronder dat van Brussel. Net daarom is het Sociaal Klimaatplan essentieel als hefboom om sociale rechtvaardigheid na te streven. De meest kwetsbare mensen mogen niet het slachtoffer worden van de taks.

In Brussel worden de kosten van het plan voor 75% gedekt door Europa en het gewest draagt zelf 25% van het bedrag. Het Brussels Sociaal Klimaatplan omvat een totaalbudget van 226,5 miljoen euro voor de periode 2026-2032 (of 232,4 miljoen inclusief technische bijstand).

Budgettaire zekerheid

De Brusselse regering benadrukt dat dit akkoord moet gezien worden binnen een voorzichtige budgettaire aanpak die zij uitdrukkelijk wil voeren deze legislatuur. Er zijn twee voorwaarden gesteld:

Volgende stappen

Het Sociaal Klimaatplan van Vlaanderen, Wallonië en de federale regering is al klaar. Brussel zal het hare daar nu aan toevoegen om tot een groot Belgisch plan te komen. Na de indiening van het Belgische Sociaal Klimaatplan zal de Europese Commissie het plan analyseren. Na deze evaluatie zal de Brusselse regering zich opnieuw buigen over het plan en de concrete uitvoering van de voorgestelde maatregelen, rekening houdend met de Europese goedkeuring en de beschikbaarheid van de voorziene Europese gelden.

Met deze beslissing zet Brussel een belangrijke stap richting een sociaal rechtvaardige klimaattransitie, en behoudt het de nodige voorzichtigheid in een onzekere Europese en budgettaire context.

"De klimaatcrisis is in Brussel heel dichtbij gekomen: slapeloze nachten, ouderen die de deur niet uit kunnen, en de hittegolf eiste helaas ook mensenlevens. Dat is de erfenis van decennia fossiele brandstoffen. Europa geeft vervuiling nu eindelijk een prijs, en Brussel laat die opbrengst terugvloeien naar de Brusselaar. Daarom zetten we met het Brussels Sociaal Klimaatplan ook veel in op mobiliteit: hoe meer mensen het openbaar vervoer of de fiets nemen, hoe koeler de stad, hoe gezonder de lucht, hoe veiliger de straten. Zo wordt de duurzame keuze de gemakkelijkste keuze, voor élke Brusselaar", vertelt Elke Van den Brandt, Brussels minister van Mobiliteit

"Met het Sociaal Klimaatplan verzekeren we essentiële investeringen om de transitie van onze ondernemingen te versnellen. Door 10% van het plan te besteden aan steun voor de meest kwetsbare micro‑ondernemingen die worden geconfronteerd met stijgende energiekosten, geven we hen de middelen om te investeren in schone voertuigen, hun energie-efficiëntie te verbeteren en hun installaties koolstofvrij te maken. Zo maken we van een uitdaging een kans: de concurrentiekracht en veerkracht van ons economisch weefsel duurzaam versterken, terwijl we de klimaattransitie versnellen. Dat is goed voor het klimaat, maar ook voor de economie," verklaart Laurent Hublet, Brussels minister van Werk en Economie.

“Ik ben verheugd dat ik via de openbare vastgoedmaatschappijen (OVM’s) een budget van 58 miljoen euro heb kunnen vrijmaken voor de renovatie van sociale woningen in het kader van het Brusselse luik van het Sociaal Klimaatplan, bovenop de enveloppe die is uitgetrokken voor renteloze renovatieleningen. Dankzij deze investering kunnen we de woningen van de meest kwetsbare gezinnen aanpassen en zo doeltreffend en snel inspelen op de toenemende gevolgen van de klimaatopwarming voor de leefomgeving in Brussel. Vandaag renoveren betekent gezinnen morgen beschermen. Door te investeren in de energierenovatie van ons openbaar woningbestand verlagen we niet alleen de energierekening van de gezinnen, maar verbeteren we ook hun wooncomfort en versterken we onze veerkracht ten aanzien van de klimaatuitdagingen”, gelooft Karine Lalieux, Brussels staatssecretaris voor Huisvesting.

​In bijlage vindt u een lijst van steunmaatregelen en investeringen voorzien in het Brussels Sociaal Klimaatplan. Dit document is informatief en niet voor publicatie.