Brussels Gewest stapt naar de rechter en eist herstelmaatregelen voor vervuilde SICLI-site

Ans Persoons, Brussels staatssecretaris voor Leefmilieu en Klimaat, kondigt aan dat het Brussels Hoofdstedelijk Gewest zich aansluit bij de milieustakingsvordering die door Leefmilieu Brussel werd ingesteld in het SICLI-dossier. “Wie vervuilt, moet betalen en de schade herstellen”, stelt Ans Persoons, Brussels staatssecretaris voor Leefmilieu en Klimaat Ans Persoons. De actie is gericht tegen de curatoren die zijn aangesteld na het faillissement van SICLI, dat gespecialiseerd was in de productie van brandblussers. Op de voormalige bedrijfssite in Ukkel is immers ernstige PFAS-verontreiniging vastgesteld.

Met deze tussenkomst wil het Gewest de naleving van de milieuverplichtingen afdwingen en ervoor zorgen dat het faillissement geen belemmering vormt voor de noodzakelijke maatregelen ter bescherming van het milieu en de volksgezondheid.

“Een faillissement mag geen excuus zijn om je milieuverantwoordelijkheden na te laten. Over de bescherming van ons leefmilieu en de gezondheid van de Brusselaars wordt niet onderhandeld. We zullen alle wettelijke middelen waarover we beschikken inzetten om ervoor te zorgen SICLI zijn wettelijke verplichtingen naleeft en de bodem reinigen”, verklaart Ans Persoons, Brussels staatssecretaris voor Leefmilieu en Klimaat.

De omwonenden beschermen

Op de voormalige site van SICLI, gelegen aan de Neerstalsesteenweg in Ukkel, zijn per- en polyfluoralkylstoffen (PFAS) aangetroffen in de bodem en het grondwater. Die stoffen zijn bijzonder hardnekkig in het milieu. De verontreiniging werd ontdekt tijdens een bodemonderzoek dat werd uitgevoerd in het kader van de vernieuwing van de milieuvergunning van het bedrijf SICLI.

Ondanks de stappen die Leefmilieu Brussel heeft ondernomen, betwisten de curatoren dat zij verplicht zijn om het beheer en de sanering van verontreinigde bodems aan te pakken. Dit is nochtans vastgelegd in de Brusselse wetgeving. Ze weigeren onder meer de door de administratie opgelegde noodmaatregelen uit te voeren. Die maatregelen moeten verdere verspreiding van de verontreiniging voorkomen en de gezondheid van de betrokken omwonenden beschermen.

Naar aanleiding van deze situatie heeft Leefmilieu Brussel bij de rechtbank van eerste aanleg een milieustakingsvordering ingesteld. Het doel is een gerechtelijk bevel te verkrijgen dat de curatoren verplicht hun wettelijke verplichtingen na te komen. Het Brussels gewest heeft beslist zich bij deze procedure aan te sluiten om de daadwerkelijke toepassing van de milieuwetgeving te verdedigen.

Milieuverantwoordelijkheid

Naast de specifieke situatie van SICLI werpt deze procedure een fundamentele vraag op over de toepassing van de milieuverplichtingen na een faillissement. Het Gewest wil het principe verdedigen dat de regels voor het voorkomen en aanpakken van bodemverontreiniging van kracht moeten blijven, ongeacht de financiële situatie van het betrokken bedrijf.

“We kunnen niet aanvaarden dat de gevolgen van industriële vervuiling worden afgewenteld op de omwonenden, de overheid of toekomstige generaties. Een faillissement doet de verontreiniging niet verdwijnen, evenmin als de verplichtingen die eruit voortvloeien”, besluit Ans Persoons.

Door tussen te komen in de procedure toont het Brussels Gewest zijn vastberadenheid om de milieuwetgeving te doen naleven, hardnekkige verontreiniging te bestrijden en de gezondheid van de Brusselaars te beschermen.

De omwonenden beschermen en de sanering van de site voorbereiden

Naast de gerechtelijke procedure heeft Leefmilieu Brussel de afgelopen jaren ook nauw samengewerkt met de gemeente Ukkel om de omvang van de verontreiniging in kaart te brengen en te bepalen welke maatregelen nodig zijn. Op en rond de site werden stalen genomen en analyses uitgevoerd, onder meer binnen een perimeter van ongeveer 100 meter, met toestemming van de betrokkenen. Afitec, de eigenaar van de site, heeft vrijwillig een gedetailleerd onderzoek uitgevoerd om de omvang van de verontreiniging vast te stellen.

“Het college van Ukkel volgt dit dossier al van bij het begin op en had deze gerechtelijke ontwikkeling zien aankomen. De omwonenden van de vervuilde site mogen niet langer de dupe zijn van een onaanvaardbaar afschuiven van verantwoordelijkheden. Zowel hun gezondheid als de waarde van hun woning ondervinden daar rechtstreeks de gevolgen van”, zegt Valentine Delwart, waarnemend burgemeester van Ukkel.

Uit de eerste analyses bleken zeer hoge PFAS-concentraties. De interventienorm werd tot 2.449 keer overschreden in de bodem en tot 10.000 keer in het grondwater. Die maximale overschrijding heeft betrekking op het grondwater op de site. Dankzij de onderzoeken kon de omvang van de verontreiniging nauwkeuriger worden bepaald en zo konden de nodige noodmaatregelen en saneringswerken worden voorbereid.

In afwachting van de werken die ten laste van de SICLI-curatoren moeten worden uitgevoerd, blijven de nodige voorzorgsmaatregelen van kracht. Zo wordt onder meer aangeraden om geen putwater te gebruiken en geen fruit, groenten, eieren of kleine kweekdieren te consumeren die afkomstig zijn uit tuinen binnen de perimeter.