Het Stocletpaleis steekt de grens over en gaat in Lille in dialoog met Villa Cavrois

Van 6 oktober tot 13 december 2026 organiseert de Villa Cavrois in Lille de tentoonstelling “1911 Palais Stoclet – Villa Cavrois 1932 / Influences“. ​ De expo brengt twee meesterwerken van de Europese architectuur met elkaar in dialoog: het Stocletpaleis in Brussel, naar een ontwerp van Josef Hoffmann gebouwd tussen 1905 en 1911, en de Villa Cavrois, ontworpen door Robert Mallet-Stevens en voltooid in 1932. De tentoonstelling wordt georganiseerd door het Centre des monuments nationaux in samenwerking met urban.brussels.

“Het Stocletpaleis en de Villa Cavrois tonen hoe de overgang van de art nouveau naar het modernisme met durf gepaard gaan. Van Josef Hoffmann tot Robert Mallet-Stevens: hun werken hebben de kunst- en architectuurgeschiedenis ingrijpend veranderd. Aangezien het Stocletpaleis nog steeds gesloten is voor het publiek, biedt de deze tentoonstelling een uitzonderlijke kans om het Brusselse meesterwerk door een zo breed mogelijk publiek te laten ontdekken. Ik bedank het Centre des monuments nationaux en de Villa Cavrois van harte voor het feit dat ze het Stocletpaleis in staat stellen toch op een originele manier haar deuren te openen. Het Stocletpaleis laten reizen, betekent Brussel op de kaart zetten, maar ook eraan herinneren dat erfgoed een gemeenschappelijk goed is dat aan iedereen toebehoort", verklaart Ans Persoons, Brussels staatssecretaris bevoegd voor Erfgoed en het Imago van Brussel.

De tentoonstelling die in Lille getoond zal worden, is een bewerking en voortzetting van de tentoonstelling ‘Stoclet 1911 – Restitution’. Deze was Brussel al op verschillende iconische plekken te zien en is gewijd aan de digitale reconstructie van het Stocletpaleis.

Het is bijzonder want, deze twee gebouwen, twee generaties architecten, twee landen, tonen hoe ze met hun vernieuwende ideëen hebben bijgedragen aan het openen van nieuwe wegen naar de moderniteit. De ontmoeting tussen het Stocletpaleis en de Villa Cavrois is niet alleen relevant omwille van de esthetische kenmerken, maar ze is gebaseerd op een nauw verweven familie- en kunstgeschiedenis.

Een gemeenschappelijke geschiedenis

De architect Robert Mallet-Stevens was via zijn moeder de neef van Suzanne Stevens-Stoclet, de echtgenote van baron Adolphe Stoclet. Hij reisde herhaaldelijk naar Brussel om zijn tante te bezoeken en kreeg zo de gelegenheid om het ontwerpproces en de bouw van het Stocletpaleis van dichtbij te volgen. De invloed die het gebouw van Josef Hoffmann op de jonge architect uitoefende, was aanzienlijk: zijn eerste tekeningen getuigen rechtstreeks van die fascinatie.

De Villa Cavrois, voltooid in 1932, draagt zo, enkele decennia later, de sporen van een architecturale revolutie die in Brussel werd ingezet. Door haar verhoudingen, haar sobere volumes, haar geometrie, de afwezigheid van overbodige versieringen, de dominante aanwezigheid van een toren en haar streven naar ‘totaalkunst’, voert ze een duidelijke dialoog met het Stocletpaleis.

De tentoonstelling “1911 Palais Stoclet – Villa Cavrois 1932 / Influences“ nodigt de bezoeker uit om juist deze verwantschap te ontdekken en te begrijpen hoe een belangrijk Brussels bouwwerk heeft bijgedragen aan de opkomst van het Franse modernisme.

"Ik wil onze partners van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en urban.brussels van harte bedanken. Dankzij hen kon deze prachtige tentoonstelling tot stand komen, waarin het Stocletpaleis en Villa Cavrois samenkomen. Het gaat om twee toonaangevende creaties uit de twintigste eeuw die elk op hun eigen manier getuigen van eenzelfde ambitie: architectuur, kunst, design en levenskunst met elkaar in dialoog brengen binnen een opmerkelijk moderne visie. Dit evenement symboliseert bovendien een voorbeeldige samenwerking tussen België en Frankrijk en herinnert ons eraan dat cultuur grenzen overstijgt en groeit dankzij uitwisseling. Door het Stocletpaleis in Villa Cavrois te verwelkomen, bevestigt het Centre des Monuments Nationaux zijn engagement om het Europese erfgoed tot leven te brengen en ontmoetingen en dialoog tussen werken, instellingen en publieken te stimuleren”, benadrukt Marie Lavandier, voorzitter van het Franse Centre des Monuments Nationaux.

Internationale uitstraling voor Brussel

Het Stocletpaleis, dat sinds 2009 op de UNESCO Werelderfgoedlijst staat, is nog steeds gesloten voor het publiek. ​ Deze tentoonstelling biedt dan ook een nieuwe, uitzonderlijke kans om dit unieke en nog te weinig bekende Brusselse meesterwerk ook buiten onze grenzen te laten ontdekken.

De tentoonstelling “Stoclet 1911 – Restitution“, die werd georganiseerd in het kader van het Jaar van de Art Nouveau Brussels 2023, stelde het publiek voor het eerst in staat om de interieurs van het paleis te ontdekken dankzij een wetenschappelijk gedocumenteerde digitale 3D-reconstructie, gerealiseerd door urban.brussels en de Vrije Universiteit Brussel. Voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is deze tentoonstelling ook een nieuwe gelegenheid om de Brusselse art nouveau internationaal onder de aandacht te brengen.

Erfgoedsamenwerking

Deze tentoonstelling illustreert de culturele en erfgoedmatige samenwerking tussen België en Frankrijk. Door de wetenschappelijke en erfgoedkundige expertise van urban.brussels te bundelen met die van het Centre des monuments nationaux, laten het Brussels Gewest en Frankrijk een werk rondreizen dat deel uitmaakt van de Europese architectuurgeschiedenis en stellen ze een nieuw publiek in staat om de invloed ervan te ontdekken.

“Het succes van de digitale reconstructie van het Stocletpaleis in Brussel heeft de enorme nieuwsgierigheid van het publiek naar dit iconische monument, dat op de UNESCO Werelderfgoedlijst staat, aangetoond. De presentatie ervan in de Villa Cavrois bevestigt de internationale belangstelling voor dit juweel van de Europese architectuur. Het project is het resultaat van omstandig wetenschappelijk onderzoek onder leiding van Urban en de ULB, die hun expertise bijna twee jaar lang hebben gebundeld, en geeft een nauwkeurige weergave van de oorspronkelijke staat van het Stocletpaleis in 1911. Deze realisatie toont aan dat digitale hulpmiddelen voortaan een essentiële hefboom vormen om het erfgoed te documenteren, te begrijpen en over te dragen. ​ Wij danken de Villa Cavrois voor het tot stand brengen van een dialoog tussen deze twee uitzonderlijke werken en voor het belichten van de historische verbanden tussen Brussel en Frankrijk via de architectuur. “ verklaart Sarah Lagrillière, Adjunct-Directrice-generaal van Urban.

"Brussel is een van de hoofdsteden van de art nouveau, met een uitzonderlijk erfgoed dat de identiteit van onze stad heeft mee vormgegeven en architecten ver buiten onze landsgrenzen heeft geïnspireerd. Dit initiatief vormt een echte etalage voor Brussel, versterkt de toeristische aantrekkingskracht van ons Gewest en getuigt van de rijkdom van onze relaties met Frankrijk”, besluit Boris Dilliès, Brussels minister-president bevoegd voor Toerisme.

© visit.brussels - Jean-Michel Byl

© Villa Cavrois | Laurent Javoy - Hello Lille

Staatssecretaris Ans Persoons en de curator van de tentoonstelling, Guy Conde-Reis, zullen op donderdag 8 oktober 2026 om 18.30 uur aanwezig zijn in de Villa Cavrois ter gelegenheid van de opening van de tentoonstelling.

Praktische informatie: