Restauratie van de gevel van de Sint-Jozefkerk in de Europese Wijk afgerond
Woensdag 15 april 2026
De renovatiewerken van de gevels van de Sint-Jozefkerk, aan de Frère-Orbansquare, zijn voltooid. Dat maakt Ans Persoons, staatssecretaris voor Stadsvernieuwing en Erfgoed, bekend. Dit grootschalige project in het hart van de Europese wijk werd grotendeels gefinancierd met gewestelijke subsidies van urban.brussels.
“De Sint-Jozefkerk, in het hart van de Europese wijk, straalt opnieuw. Beelden, smeedwerk, deuren, schrijnwerk, steen en gevelelementen werden volgens de regels van de kunst gerestaureerd dankzij de steun voor beschermd erfgoed van urban.brussels. Deze kerk wordt opnieuw een herkenningspunt in de stad en herinnert ons eraan dat deze wijk niet altijd de thuisbasis was van Europese instellingen. De wijk was oorspronkelijk het resultaat van de stedelijke uitbreiding van Brussel na de Belgische Revolutie. Dit project illustreert opnieuw het belang van onze investeringen in erfgoed. Zowel voor de opwaardering ervan als de overdracht aan toekomstige generaties Brusselaars,” benadrukt Ans Persoons.
Een voorbeeldige restauratie- en conservatiefilosofie
Door de jaren heen hadden verschillende elementen van het gebouw (onder andere de hoofdgevel in blauwe hardsteen uit Écaussinnes, het schrijnwerk en het smeedwerk) aanzienlijke schade opgelopen. Het restauratieproject ging van start in 2024.
De belangrijkste ingrepen waren:
- de restauratie van de stenen gevels, met gerichte ingrepen op verzwakte structurele elementen;
- de verwijdering van de torenspitsblokken om het bestaande metalen geraamte te kunnen vervangen;
- de restauratie en terugplaatsing van de beelden;
- de restauratie van het schrijnwerk, inclusief de toegangspoorten;
- het volledig herstellen van het smeedwerk aan de toegangshekken.
In totaal werden 17 beelden en een kruis gerestaureerd door een gespecialiseerde beeldhouwer. De houten deuren, de klok en de metalen elementen werden gerestaureerd met respect voor de traditionele ambachten.
De werken pasten binnen een strikte benadering van erfgoedzorg: “zo veel als nodig, zo weinig als mogelijk” ingrijpen. De restauratie maakte het mogelijk om beschadigde onderdelen te verstevigen, met behoud van de authenticiteit van het gebouw en de veiligheid van de gebruikers.
Urban.brussels heeft het project vanaf de voorbereidende fase begeleid, in nauwe samenwerking met de bouwheer en het architectenbureau, en stond vervolgens in voor de opvolging van de werf samen met alle betrokken partijen.
Een belangrijke gewestelijke investering
Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest ondersteunde dit project met verschillende subsidies, voor een totaalbedrag van meer dan 4 miljoen euro. Deze investering getuigt van het engagement van het gewest voor de opwaardering en de overdracht van het erfgoed.
Een kerk geïnspireerd door de Trinità dei Monti in Rome
De Sint-Jozefkerk is een opmerkelijk werk van architect Tilman-François Suys en werd sterk geïnspireerd door de kerk van Trinità dei Monti in Rome. Ze werd gebouwd tussen 1842 en 1849 en vormt een waardevolle getuigenis van de architecturale en spirituele geschiedenis van de hoofdstad.
Gewijd aan de heilige Jozef, de patroonheilige van België, kende de kerk doorheen de jaren wisselende bestemmingen. Ze werd o.a. gebruikt door de redemptoristen en de Syrisch-orthodoxe gemeenschap (1989-2001), tot ze opnieuw haar deuren opende voor de traditionele katholieke eredienst.
De gevels en daken van de Sint-Jozefskerk zijn sinds 1981 als monument geklasseerd en hebben een uitzonderlijke erfgoedwaarde.
Nils Quintelier